Książnica Śląska
type: channel
description: „Książnica Śląska” to czasopismo naukowe Biblioteki Śląskiej w Katowicach. Ukazuje się nieregularnie od 1983 roku, a od 2021 roku regularnie jako półrocznik. Jest kontynuacją „Biuletynu Informacyjnego Biblioteki Śląskiej” wydawanego w latach 1956-1976. Wszystkie roczniki „Książnicy Śląskiej” i „Biuletynu…” są dostępne online. „Książnica Śląska” jest czasopismem naukowym o szerokim profilu humanistycznym. Publikujemy rozprawy i materiały poświęcone przede wszystkim zagadnieniom z kręgu bibliologii i bibliotekoznawstwa, ale także literaturoznawstwa, teatrologii oraz historii Śląska Górnego i Cieszyńskiego. Sporo miejsca w periodyku zajmuje także tematyka kresowa ze względu na unikatowe kolekcje, które trafiły do katowickiej książnicy po II wojnie światowej. Część publikowanych materiałów to opracowania źródłowe przygotowane w oparciu o zbiory Biblioteki Śląskiej. W półroczniku ukazują się artykuły, recenzje, sprawozdania z konferencji naukowych, wystaw i realizowanych projektów. W 2020 roku powołano Radę Naukową oraz nowy zespół redakcyjny „Książnicy Śląskiej”, zmienił się również format i szata graficzna czasopisma. Wersją referencyjną czasopisma jest postać elektroniczna, wersja papierowa ograniczona została do minimum.
publisher: Biblioteka Śląska
language: de
publication name: Książnica Śląska
items: Tytuły utworów Melchiora Wańkowicza – struktura i funkcje
items: W symbiozie z naturą – Na tropach Smętka
items: Z Melchiorem Wańkowiczem w podróż „tędy i owędy”
items: Literatura i partyzantka. O Hubalczykach Melchiora Wańkowicza i Ścieżce pajęczych gniazd Italo Calvino
items: Recepcja wydawnicza twórczości Melchiora Wańkowicza po roku 1989
items: Wańkowicz na Śląsku
items: Melchiora Wańkowicza listy rodzinne
items: Ślad pisarstwa Melchiora Wańkowicza na listach „purgacyjnych” (komunikat)
items: Fotoreporter wojenny Tadeusz Szumański oraz jego Album z fotografiami z kampanii włoskiej 2 Korpusu Polskiego
items: Katowice oczami artysty fotografika Józefa Ligęzy
items: Człowiek, rośliny, książki. Dzieła botaniczne w starych drukach Biblioteki Śląskiej
items: Melchior Wańkowicz w Katowicach i w Bibliotece Śląskiej
items: Miejsca Melchiora Wańkowicza. O Szczenięcych latach
items: „Sarmatka”. Odnaleziona karta zapomnianego czasopisma z doby powstania listopadowego.
items: Śląski Związek Chórów i Orkiestr ma 115 lat (PDF 1,88 MB)
items: Zbiory muzyczne Biblioteki Śląskiej (PDF 5,99 MB)
items: Wpływ muzyki relaksacyjnej na zdrowie pacjenta w oparciu o elementy muzyki klasycznej podczas operacji kardiochirurgicznych (PDF 2,18 MB)
items: Kreacyjna moc czarnej płyty. Fonografia a dzieje południowoafrykańskiej muzyki kwela (PDF 1,47 MB)
items: Problematyka deskrypcji dokumentów etnofonograficznych jako istotny obszar badań w projekcie Etnofon (PDF 5,66 MB)
items: Funkcje etnomuzykologicznych baz cyfrowych w opiniach praktyków (PDF 1,84 MB)
items: Tak! Doprawdy nowy to horyzont…. Z okazji 50. rocznicy wydania pierwszej płyty SBB (PDF 1,42 MB)
items: Śląsk na winylu (PDF 3,17 MB)
items: Początki fonografii w Katowicach (PDF 1,42 MB)
items: Czy można zobaczyć dźwięk? Jak zużywa się muzyka zapisana na płycie gramofonowej?
items: Na lekcjach u Zbigniewa Drzewieckiego. Szczególne dokumenty dźwiękowe w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
items: Biblioteka muzyczna w wyścigu z rzeczywistością. Wybrane problemy związane z opracowywaniem nowych formatów nagrań archiwalnych
items: Pianista, kompozytor i mówca utrwalony w nagraniach – o dyskografii Ignacego Jana Paderewskiego (1860–1941) (PDF 1,42 MB)
items: Transkrypcje utworów Fryderyka Chopina (nagrania) (PDF 1,48 MB)
items: Exlibrisy polskie w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Wystawa: 20 października – 15 listopada 1975 r.
items: Konferencja Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć (Biblioteka Śląska w Katowicach, 11.12.2024) (PDF 5,17 MB)

Tytuły utworów Melchiora Wańkowicza – struktura i funkcje
type: item
description: Tekst poświęcony został analizie tytułów utworów Melchiora Wańkowicza. Zwrócono uwagę na budowę tytułów, które przybierać mogą formę wypowiedzeń zdaniowych bądź niezdaniowych (oznajmień, zawiadomień). Dokonano także podziału tytułów ze względu na dominujące funkcje, jakie pełnią w relacji do tekstu: wyróżniono tytuły informacyjne (wskazujące bohaterów jednostkowych lub zbiorowych, miejsce, sytuacje) i metaforyczne (przyciągające uwagę czytelnika i zachęcające do zabawy intelektualnej). Konwencje, w jakich tytuły zostały sformułowane, świadczą o inwencji pisarza, jego twórczym podejściu do języka i wykorzystywaniu środków stylistycznych w sposób zarówno funkcjonalny, jak i efektowny.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: tytuł
  topic: keywords
subject: struktura syntaktyczna
  topic: keywords
subject: środki stylistyczne
  topic: keywords
subject: gry językowe
  topic: keywords
subject: dzieło literackie
  topic: keywords
creator: Helena Synowiec
creator: Danuta Krzyżyk
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 21
ending page: 34

W symbiozie z naturą – Na tropach Smętka
type: item
description: Poprzez analizę obrazów przyrody w powieści reportażowej Melchiora Wańkowicza Na tropach Smętka autorka podejmuje próbę wskazania typu ich kreacji językowej. Pokazuje, że nić łącząca relacje o poszukiwaniu ducha polskości w Prusach Wschodnich, czyli o wędrówkach rzekami i jeziorami Warmii i Mazur, pozwala nadać obrazom natury szczególną formę językową. Melchior Wańkowicz, wrażliwy obserwator, tworzył obrazy przyrody o charakterze symbiotycznym i w ten sposób nadawał im funkcję budowania nadziei u odbiorcy.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: symbiotyzm
  topic: keywords
subject: antropocentryzm
  topic: keywords
subject: nadzieja
  topic: keywords
creator: Bernadeta Niesporek-Szamburska
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 35
ending page: 44

Z Melchiorem Wańkowiczem w podróż „tędy i owędy”
type: item
description: Przedmiotem artykułu są reportaże Melchiora Wańkowicza. Pełne dygresji, osobistych refleksji i anegdot, stanowiły złożoną opowieść o świecie, który przemijał, a także o ludziach i miejscach, których pisarz napotkał na drodze swego życia. Styl, humor oraz zdolność Wańkowicza do opisywania rzeczywistości w sposób zaskakujący i głęboko refleksyjny powodują, że uważany on jest za jednego z najwybitniejszych polskich twórców XX wieku.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: literatura faktu
  topic: keywords
subject: dziennikarstwo
  topic: keywords
subject: reportaż
  topic: keywords
subject: podróż
  topic: keywords
subject: granica
  topic: keywords
creator: Zdzisława Mokranowska
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 45
ending page: 59

Literatura i partyzantka. O Hubalczykach Melchiora Wańkowicza i Ścieżce pajęczych gniazd Italo Calvino
type: item
description: Autorka zestawia dwa utwory wydane w 1947 roku: Hubalczyków Melchiora Wańkowicza i Ścieżkę pajęczych gniazd Italo Calvino. Omawia je w kontekstach literackich i historycznych, uwzględniając ponadto biografie autorów i okoliczności powstania dzieł. Oba teksty stanowiły odpowiedź na aktualne zapotrzebowanie czytelnicze i interpretowane były jako bezpośrednie świadectwa doświadczeń wojennych. Chociaż wywodzą się z tej samej tradycji epickiej, to reprezentują jednak inne gatunki literackie; rożni je także sposób narracji, przedstawienia bohaterów, a także ostateczna wymowa moralna.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: Italo Calvino
  topic: keywords
subject: II wojna światowa
  topic: keywords
subject: ruch oporu
  topic: keywords
subject: walka partyzancka
  topic: keywords
creator: Olga Płaszczewska
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 61
ending page: 80

Recepcja wydawnicza twórczości Melchiora Wańkowicza po roku 1989
type: item
description: Celem artykułu jest omówienie z perspektywy bibliologicznej obecności twórczości Melchiora Wańkowicza na rynku wydawniczym po roku 1989, w którym zapoczątkowano gruntowne przemiany wszystkich aspektów funkcjonowania państwa polskiego. Uwzględniając wpływ wprowadzonych reguł wolnorynkowych na politykę oficyn wydawniczych, skoncentrowano uwagę przede wszystkim na losach najważniejszego tekstu w dorobku pisarza, czyli reportażu o walkach polskich żołnierzy w 1944 roku o Monte Cassino. Scharakteryzowano poszczególne edycje dzieła, w tym ich oprawę graficzną. Osobą część artykułu poświęcono seriom i cyklom, w ramach których publikowano teksty Melchiora Wańkowicza. Nakreślono również perspektywy badawcze, obejmujące analizę zagadnień poszerzających stan badań nad recepcją wydawniczą twórczości „ojca reportażu polskiego”.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: rynek książki w Polsce po 1989 roku
  topic: keywords
subject: recepcja wydawnicza
  topic: keywords
subject: reportaż polski
  topic: keywords
subject: bitwa o Monte Cassino
  topic: keywords
creator: Katarzyna Tałuć
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 81
ending page: 106

Wańkowicz na Śląsku
type: item
description: Artykuł został poświęcony związkom Melchiora Wańkowicza ze Śląskiem, zwłaszcza w okresie przedwojennym, kiedy autor Na tropach Smętka często przyjeżdżał do Katowic i innych śląskich miast oraz składał przyjacielskie wizyty Zofii Kossak w Górkach Wielkich, Gustawowi Morcinkowi w Skoczowie i odwiedzał w Katowicach dyrektora kopalni „Gische” Władysława Michejdę. Omówiono reportaże z tych podróży oraz książkę Dzieje rodziny Korzeniewskich, poświęconą przyjaciołom odwiedzanym przez pisarza podczas pobytu w Katowicach, których tragiczny los dopełnił się podczas II wojny światowej.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: Śląsk
  topic: keywords
subject: krajobraz
  topic: keywords
subject: ludzie
  topic: keywords
subject: reportaż
  topic: keywords
creator: Krystyna Heska-Kwaśniewicz
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 107
ending page: 120

Melchiora Wańkowicza listy rodzinne
type: item
description: Artykuł dotyczy prywatnej korespondencji Melchiora Wańkowicza do żony Zofii z lat 1914–1968. Analiza listów pozwala na ukontekstowienie biogramów Kinga i Królika dzięki wykorzystaniu informacji zawartych w małżeńskim dialogu epistolograficznym, w tym na uszczegółowienie tożsamości przyjaciół, krewnych i sąsiadów oraz ponderabiliów dotyczących miejsc i zdarzeń. Przede wszystkim listy rzucają nowe światło na życie pisarza, na niektóre fakty dotyczące twórczości autora Ziela na kraterze. W przywołanej korespondencji na uwagę zasługuje zwłaszcza niezwykle autentyczna uczuciowo-emocjonalna relacja, która łączyła małżonków.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: korespondencja
  topic: keywords
subject: Melchior i Zofia Wańkowiczowie
  topic: keywords
subject: King i Królik
  topic: keywords
subject: listy prywatne
  topic: keywords
creator: Lucyna Sadzikowska
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 121
ending page: 132

Ślad pisarstwa Melchiora Wańkowicza na listach „purgacyjnych” (komunikat)
type: item
description: Autorka artykuł przedstawia instytucję cenzury i opisuje akcję „oczyszczania księgozbiorów”, czyli wycofywania z bibliotek książek, które znalazły się na tzw. listach „purgacyjnych”. Omówiona została recepcja twórczości Melchiora Wańkowicza w Polsce Ludowej i wskazano powody niechęci władz do osoby pisarza i jego tekstów. Reportażysta został przedstawiony jako pisarz niepokorny, skazany przez ówczesne władze na „pisarski niebyt”.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: literatura polska po 1945 roku
  topic: keywords
subject: cenzura
  topic: keywords
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: PRL
  topic: keywords
subject: władza
  topic: keywords
creator: Marta Nadolna
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 133
ending page: 139

Fotoreporter wojenny Tadeusz Szumański oraz jego Album z fotografiami z kampanii włoskiej 2 Korpusu Polskiego
type: item
description: Autorka przedstawiła fotoreportera wojennego Tadeusza Szumańskiego (żołnierza Polskich Sił Zbrojnych na Zachodzie) oraz jego Album z fotografiami z kampanii włoskiej 2 Korpusu Polskiego zachowany w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Opisała zdjęcia ciężkich bitew stoczonych przez polskich żołnierzy pod Monte Cassino, Piedimonte, Ankoną i Bolonią oraz wklejone do albumu pamiątki (naszywki i odznaki). Zwróciła uwagę na specjalne cechy graficzne kolejnych wydań Monte Cassino Melchiora Wańkowicza, a także na umieszczone w nich dedykacje oraz ekslibris przyjaciółki fotografa Xeni Popowicz. Pokrótce opisała też rękopiśmienną korespondencję pomiędzy Tadeuszem Szumańskim, Melchiorem Wańkowiczem i grafikiem-malarzem Stanisławem Gliwą, przechowywaną w zbiorach Biblioteki Śląskiej.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Tadeusz Szumański
  topic: keywords
subject: fotoreporter wojenny
  topic: keywords
subject: fotografia archiwalna
  topic: keywords
subject: album fotograficzny
  topic: keywords
subject: bitwa o Monte Cassino
  topic: keywords
subject: kampania włoska
  topic: keywords
subject: II wojna światowa
  topic: keywords
subject: Stanisław Gliwa
  topic: keywords
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: Xenia Popowicz
  topic: keywords
subject: 2 Brygada Pancerna 2 Korpusu Polskiego
  topic: keywords
subject: 4 Pułk Pancerny „Skorpion”
  topic: keywords
subject: Polskie Siły Zbrojne na Zachodzie
  topic: keywords
creator: Elżbieta Tyrna-Danielczyk
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 167
ending page: 190

Katowice oczami artysty fotografika Józefa Ligęzy
type: item
description: Piąty album Józefa Ligęzy poświęcony Katowicom (Katowice. Metamorfozy) to dobry pretekst, by spojrzeć na miasto oczami znakomitego artysty fotografika. Piękna edycja, wydana w 2024 roku, to niezwykłe podsumowanie wieloletniej fascynacji miastem i jego mieszkańcami. Album zawiera artystyczne fotografie dokumentujące ogromne przemiany zachodzące w krajobrazie miasta, architekturze i społeczeństwie w XX i XXI wieku. Autor zestawia obok siebie dawne obrazy z wizerunkami współczesnymi. Fotografie Józefa Ligęzy to materialne pamiątki, ujawniające zapomniane oblicze miasta oraz przedstawiające jego nowy charakter i funkcje. Album wzbogacają panoramiczne ujęcia przestrzeni miejskiej wykonane z lotu ptaka (przy użyciu drona). Publikacja Katowice. Metamorfozy Józefa Ligęzy to świadectwo wieloletnich starań autora o zachowanie dziedzictwa kulturowego Górnego Śląska.
subject: Ze zbiorów Biblioteki Śląskiej
  topic: section
subject: Józef Ligęza
  topic: keywords
subject: artysta fotografik
  topic: keywords
subject: fotografia dokumentalna
  topic: keywords
subject: album
  topic: keywords
subject: książka artystyczna
  topic: keywords
subject: Katowice
  topic: keywords
subject: Górny Śląsk
  topic: keywords
subject: miasto
  topic: keywords
subject: urbanistyka
  topic: keywords
subject: architektura
  topic: keywords
subject: przemysł
  topic: keywords
subject: rewitalizacja
  topic: keywords
subject: transformacja
  topic: keywords
subject: dziedzictwo kulturowe
  topic: keywords
creator: Joanna Rzepka
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 225
ending page: 266

Człowiek, rośliny, książki. Dzieła botaniczne w starych drukach Biblioteki Śląskiej
type: item
description: Autorka artykułu przedstawiła dzieła i prace naukowe o tematyce botanicznej, które znajdują się w zasobie starodrukowym Biblioteki Śląskiej i towarzyszyły wystawie „Fitoglosje”. Sporo miejsca poświęcono zarówno zielnikom wydanym w Krakowie, jak i tym znanym w całej Europie autorstwa Mattiolego, Bocka i Lonitzera. Przywołane zostały opracowania znanych badaczy (m.in. Morisona, Linneusza), dzieła poświęcone florze rożnych regionów i krajów oraz słowniki notujące nazwy rożnych gatunków roślin. Omawiając poszczególne egzemplarze, badaczka scharakteryzowała znajdujące się w nich ilustracje (nierzadko ręcznie kolorowane), a także odręczne wpisy i pieczątki, które informują o pochodzeniu i losach konkretnych dzieł.
subject: Ze zbiorów Biblioteki Śląskiej
  topic: section
subject: Biblioteka Śląska
  topic: keywords
subject: stary druk
  topic: keywords
subject: botanika
  topic: keywords
subject: rośliny
  topic: keywords
subject: flora
  topic: keywords
subject: zielnik
  topic: keywords
creator: Weronika Pawłowicz
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 193
ending page: 223

Melchior Wańkowicz w Katowicach i w Bibliotece Śląskiej
type: item
description: Autorka zebrała rozproszone materiały wiążące Melchiora Wańkowicza z Katowicami i Biblioteką Śląską. Opisała spotkania pisarza ze śląskimi czytelnikami, a także przyjacielskie kontakty z mieszkającymi w Katowicach Tadeuszem Szumańskim i Xenią Popowicz. Ślady tych spotkań i kontaktów zachowały się w zbiorach Biblioteki Śląskiej: w rękopiśmiennych dedykacjach, korespondencji oraz fotografiach i drukach ulotnych (ofiarowanych Bibliotece Śląskiej przez Xenię Popowicz), a także w regionalnych dziennikach i czasopismach. Tekst uzupełniono aneksem z opisami bibliofilskich egzemplarzy, w których zachowały się odręczne dedykacje Melchiora Wańkowicza oraz jego sekretarki Aleksandry Ziółkowskiej dla Xeni Popowicz.
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: Xenia Popowicz
  topic: keywords
subject: Tadeusz Szumański
  topic: keywords
subject: Katowice
  topic: keywords
subject: Biblioteka Śląska
  topic: keywords
subject: bibliofile
  topic: keywords
subject: kolekcje biblioteczne
  topic: keywords
subject: dedykacje
  topic: keywords
creator: Barbara Maresz
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 141
ending page: 166

Miejsca Melchiora Wańkowicza. O Szczenięcych latach
type: item
description: Tekst poświęcony jest autobiograficznej opowieści Melchiora Wańkowicza Szczenięce lata opublikowanej w 1934 roku. Mocą pamięci powoływane są tu do istnienia miejsca, w jakich pisarz spędził dzieciństwo i wczesną młodość. Tematyka utworu i sposób prowadzenia narracji sytuowane są w obrębie takich zagadnień, jak: przestrzeń, miejsce, autobiografizm. Omówiono przynależność opowieści Wańkowicza do literatury kresowej. W polu uwagi znalazł się sposób budowania wspomnień, prowadzenia narracji, związany z tradycją gawędową
subject: Referaty z konferencji naukowej "Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć"
  topic: section
subject: Melchior Wańkowicz
  topic: keywords
subject: Kresy Wschodnie
  topic: keywords
subject: literatura kresowa
  topic: keywords
subject: gawęda
  topic: keywords
subject: przestrzeń
  topic: keywords
creator: Elżbieta Hurnik
rights: Copyright (c) 2025 Książnica Śląska
date: 2025-11-30
publication date: 2025-11-30
starting page: 9
ending page: 19

„Sarmatka”. Odnaleziona karta zapomnianego czasopisma z doby powstania listopadowego.
type: item
description: -
subject: Z warsztatu naukowego pracowników i czytelników Biblioteki Śląskiej
  topic: section
creator: Józef Mayer
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 27
ending page: 41

Śląski Związek Chórów i Orkiestr ma 115 lat (PDF 1,88 MB)
type: item
description: Der Artikel entstand anlässlich des 115-jährigen Bestehens des Schlesischen Verbandes der Chöre und Orchester, der 1910 als Verband Schlesischer Gesangvereine gegründet wurde. Der Verband ist eine der ältesten Organisationen der Amateurmusikbewegung. Der Autor stellt seine Geschichte vor, nennt die Namen von Personen, die zur Entwicklung der Musikkultur in Schlesien beigetragen haben, und stellt die Initiativen des Verbandes von seiner Gründung bis heute vor.
subject: Zbiory muzyczne Biblioteki Śląskiej oraz Śląski Związek Chórów i Orkiestr
  topic: section
subject: Verband der Schlesischer Gesangvereine, Schlesischer Verband der Chöre und Orchester, Schlesien, Amateurmusikbewegung, Chor, Orchester, Konzert
  topic: keywords
creator: Iwona Melson
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 237
ending page: 260

Zbiory muzyczne Biblioteki Śląskiej (PDF 5,99 MB)
type: item
description: Der Text beschreibt verschiedene Musikalien aus den Sammlungen der Schlesischen Bibliothek. Einige davon (Tondokumente) wurden auf der Ausstellung zur 10. Jubiläumskonferenz der Phonotheken „Wir spielen weiter!” präsentiert. Andere konnten die Konferenzteilnehmer im Rahmen der Ausstellung von Handschriften, Kopien aus der Bibliothek des Lemberger Theaters sowie alten Drucken und wertvoller Notenausgaben besichtigen. Der Artikel beschreibt ausgewählte Exemplare aus der umfangreichen Sammlung an Musikalien der Schlesischen Bibliothek und zitiert die wichtigsten Studien zu dieser Sammlung.
subject: Zbiory muzyczne Biblioteki Śląskiej oraz Śląski Związek Chórów i Orkiestr
  topic: section
subject: Schlesische Bibliothek, Musiksammlungen, Musikalien, Tondokumente, Handschriften, alte Drucke, Bibliothek des Lemberger Theaters
  topic: keywords
creator: Barbara Maresz
creator: Weronika Pawłowicz
creator: Małgorzata Witowska
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 197
ending page: 236

Wpływ muzyki relaksacyjnej na zdrowie pacjenta w oparciu o elementy muzyki klasycznej podczas operacji kardiochirurgicznych (PDF 2,18 MB)
type: item
description: Der Autor analysiert die Wirkung von Musik auf verschiedene Aspekte des menschlichen Lebens, vor allem in Bezug auf Gehirnprozesse, kognitive Funktionen, kardiovaskuläre Parameter sowie ihre Rolle bei der Reduktion von oxidativem Stress. Er stellt fest, dass es sich um einen wichtigen therapeutischen Faktor handelt, der in vielen medizinischen Disziplinen verwendet wird, einschließlich der nichtinvasiven Herzchirurgie, der Kardiologie und der Intensivmedizin. Klassische Musik, insbesondere Kompositionen von Bach, Mozart, Tschaikowski, Schubert und Wagner, zeigt einen günstigen Einfluss auf die Gesundheit der Patienten.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: klassische Musik, Gesundheit, Medizin, oxidativer Stress
  topic: keywords
creator: Paweł Kowalczyk
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 179
ending page: 194

Kreacyjna moc czarnej płyty. Fonografia a dzieje południowoafrykańskiej muzyki kwela (PDF 1,47 MB)
type: item
description: Dieser Artikel beschreibt die Beziehung zwischen der Phonografieindustrie und der Entstehung und Entwicklung der südafrikanischen Kwela-Musik. Der Einfluss der amerikanischen Phonografie auf die Musik, die in den 1940er Jahren von Jugendlichen auf den Straßen Südafrikas gespielt wurde, wird ebenso diskutiert wie ausgewählte spätere phonografische Dokumentationen dieser Musik, die unter anderem vom lokalen Plattenlabel Gallotone herausgegeben wurden. Es beschreibt auch die nachfolgenden Entwicklungsstadien der Kwela-Musik von ihren Anfängen bis zur Gegenwart.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Kwela-Musik, Flageolett, Jazz, Phonographie, Vinylplatte
  topic: keywords
creator: Ewelina Grygier
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 163
ending page: 178

Problematyka deskrypcji dokumentów etnofonograficznych jako istotny obszar badań w projekcie Etnofon (PDF 5,66 MB)
type: item
description: Der Text befasst sich mit der Beschreibung von Tonaufnahmen, einem der wichtigsten Forschungsthemen im Rahmen des Langzeitprojekts „Polnische traditionelle Musik – das phonografische Erbe“. Aktueller Status, Erhaltung, Weitergabe (Etnofon). Der Autor betont die wichtige Rolle der Aufnahmebeschreibung auf – die Funktion der digitalen Darstellung der Aufnahme als Objekt in elektronischen Datenbanken oder digitalen Repositorien hängt von den verwen-deten Metadaten ab. Es stellt die Geschichte der Entwicklung der Beschreibungsmethode dar, ausgehend von dem Modell, das in den 1930er Jahren von Prof. Łucjan Kamieński, dem Gründer des Regionalen Phonografischen Archivs, vorgeschlagen wurde.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Tonaufnahmen, Beschreibung, Ethnophonographie, Archivierung von Aufnahmen, Datenbanken, digitales Repositorium
  topic: keywords
creator: Jacek Jackowski
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 141
ending page: 162

Funkcje etnomuzykologicznych baz cyfrowych w opiniach praktyków (PDF 1,84 MB)
type: item
description: Der Artikel befasst sich mit Fragen zur Funktionsweise digitaler ethnomusikologischer Datenbanken. Der Prozess ihrer Erstellung erfordert die Einbeziehung von Spezialisten mit unterschiedlichen Kompetenzen: Musikwissenschaftler, Bibliothekare, Archivare usw. Auf der Grundlage von Gesprächen mit Benutzern wurden zehn Vorschläge entwickelt, deren Umsetzung den Nutzungskomfort der Ressourcen verbessern könnte. Dazu gehören unter anderem: Tags zur Funktion der Lieder, zu ihrem Inhalt und Kontext, Karten mit den Aufnahmeorten der Lieder und die Suche nach musikalischen Themen anhand der Notenschrift.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Digitalisierung, digitale Datenbanken, Ethnomusikologie, Archivaufnahmen, Volksmusik
  topic: keywords
creator: Agata Krajewska- Mikosz
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 129
ending page: 140

Tak! Doprawdy nowy to horyzont…. Z okazji 50. rocznicy wydania pierwszej płyty SBB (PDF 1,42 MB)
type: item
description: Der Autor stellt kurz die Geschichte der SBB-Band vor und hebt ihre Bedeutung für die polnische Musikkultur. Es wird auf Veranstaltungen eingegangen, die in den Jahren 2021 und 2024 anlässlich des 50. Jahrestags der Bandgründung sowie der Veröffentlichung ihres Debütalbums organisiert wurden. Zu den Feierlichkeiten gehörten wissenschaftliche Konferenzen und Konzerte, außerdem wurde eine Jubiläumspublikation herausgegeben. Das Nationalmuseum in Krakau präsentiert in diesem Jahr die Ausstellung „Neuer Horizont. SBB – Der Weg zur Freiheit”.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Józef Skrzek, polnische Rockmusik, Band, Konzert, Jubiläum
  topic: keywords
creator: Jacek Kurek
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 123
ending page: 128

Śląsk na winylu (PDF 3,17 MB)
type: item
description: Der Artikel präsentiert diskografisches Material von Komponisten, Solisten, Bands, Chören und Orchestern, die mit Schlesien verbunden sind. Die Autorin beschreibt die schwierige Situation der Phonografie in der Nachkriegszeit sowie das Schicksal privater Plattenfirmen während der kommunistischen Herrschaft. Anschließend gibt sie einen Überblick über Schallplatten, die von 1945 bis in die 1990erJahre veröffentlicht wurden und verschiedene Musikrichtungen repräsentieren (u. a. klassische Musik, Jazz, Blues, Rock, Rock ’n’ Roll).
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Schlesien, Phonografie, Schallplatte, Vinylplatte, klassische Musik, Popmusik, Jazz, Blues, Komponist, Orchester, Karol-SzymanowskiMusikakademie in Kattowitz, Lieder- und Tanzensemble „Śląsk
  topic: keywords
creator: Małgorzata Witowska
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 85
ending page: 122

Początki fonografii w Katowicach (PDF 1,42 MB)
type: item
description: Der Autor stellt die Geschichte der Phonographie in Schlesien seit 1907 dar, als in Kattowitz die Plattenfirma Allegro-Record gegründet wurde. Er zitiert die ältesten Aufnahmen des polnischen Repertoires, die in Schlesien gemacht wurden, und erwähnt von internationalen Unternehmen organisierte Aufnahmesitzungen. Es geht um die Funktionsweise der Phonografieindustrie in der Zwischenkriegszeit und nach dem Zweiten Weltkrieg (während des Krieges wurden in Polen keine Aufnahmen gemacht) und endet mit dem Jahr 1957, als Schellackplatten bereits durch Vinyl-Langspielplatten ersetzt wurden.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Schlesien, Kattowitz, Phonographie, Schallplatte, Schallplattenfirma
  topic: keywords
creator: Michał Pieńkowski
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 69
ending page: 84

Czy można zobaczyć dźwięk? Jak zużywa się muzyka zapisana na płycie gramofonowej?
type: item
description: Ausgangspunkt dieses Artikels sind Überlegungen zur Filmmusik von Antarctica von Koreyoshi Kurahara. Wenn Sie über Ihre Lieblingsmusik nachdenken, kommen Sie zu der Frage, wie sich eine Schallplatte abnutzt. Der Autor stellt die Funktionsweise eines Rasterelektronenmikroskops vor, das die Betrachtung einer Schallplatte bei starker Vergrößerung ermöglicht, und erklärt die Tonerzeugung. Außerdem wird auf die Materialien eingegangen, aus denen Schallplatten hergestellt werden, und der Zusammenhang zwischen Beschädigung und Wiedergabequalität analysiert.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Schallplatte, Vinyl, Rasterelektronenmikroskop, Plattenspieler, Ton
  topic: keywords
creator: Bogusław Ziębowicz
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-24
publication date: 2025-11-24
starting page: 59
ending page: 68

Na lekcjach u Zbigniewa Drzewieckiego. Szczególne dokumenty dźwiękowe w zbiorach Biblioteki Uniwersytetu Muzycznego Fryderyka Chopina
type: item
description: Der Autor bespricht eine Reihe von Audiodokumenten, die phonografische Aufnahmen von Unterrichtsstunden von Professor Zbigniew Drzewiecki in den Jahren 1960–1963 enthalten. Es erinnert an die Person dieses berühmten Pianisten und Lehrers und charakterisiert die von ihm angewandten Unterrichtsmethoden. Außerdem wird das Profil seiner Frau Barbara vorgestellt, die Urheberin und Umsetzerin der Idee der phonografischen Aufzeichnung des Unterrichts war. Anschließend werden die Umstände der Entstehung der Tonbandsammlung und die damit verbundenen Forschungsperspektiven dargestellt.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Zbigniew Drzewiecki, Klavierkunst, Pianisten, Amateuraufnahmen, Tondokumente
  topic: keywords
creator: Tomasz Jagłowski
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-23
publication date: 2025-11-23
starting page: 47
ending page: 58

Biblioteka muzyczna w wyścigu z rzeczywistością. Wybrane problemy związane z opracowywaniem nowych formatów nagrań archiwalnych
type: item
description: Ziel des Artikels ist es, die Erfahrungen der Wissenschaftlichen Bibliothek des Polnischen Komponistenverbandes in Warschau im Zusammenhang mit der Sammlung, Verarbeitung, Archivierung und Bereitstellung neuer live aufgezeichneter Konzertmitschnitte vorzustellen. Der Text befasst sich mit der Geschichte und dem aktuellen Stand der Bestände der Bibliothek und analysiert ausgewählte Probleme im Zusammenhang mit der Umsetzung der Aufgaben der Institution. Die Überlegungen des Autors führen zu dem Schluss, dass Bibliothekarinnen und Bibliothekare angesichts der sich ständig verändernden Realität gezwungen sind, ständig nach neuen, adäquaten Lösungen zu suchen.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Wissenschaftlichen Bibliothek des Polnischen Komponistenverbandes, Live-Konzertaufnahmen, Neue Musik, Katalogisierung, Audiodatei
  topic: keywords
creator: Izabela Zymer
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-23
publication date: 2025-11-23
starting page: 35
ending page: 46

Pianista, kompozytor i mówca utrwalony w nagraniach – o dyskografii Ignacego Jana Paderewskiego (1860–1941) (PDF 1,42 MB)
type: item
description: Der Artikel stellt die wichtigsten Annahmen und die Umsetzung des Projekts „Diskographie von Ignacy Jan Paderewski” vor. Der Autor hebt hervor, dass die Entwicklung eines aktuellen und umfassenden Katalogs der Aufnahmen des Komponisten die Erforschung seines Werks erleichtern wird. Darin werden die Inhalte der Diskographie detailliert dargestellt und der Text durch Betrachtungen zur früheren und gegenwärtigen Bewertung Paderewskis als Komponist und Pianist ergänzt.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Ignacy Jan Paderewski, Diskografie, polnische Komponisten, polnische Musik, Tonaufnahmen, polnische Pianisten
  topic: keywords
creator: Maria Wróblewska
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-23
publication date: 2025-11-23
starting page: 23
ending page: 34

Transkrypcje utworów Fryderyka Chopina (nagrania) (PDF 1,48 MB)
type: item
description: Gegenstand dieses Artikels sind Transkriptionen, also Bearbeitungen und Arrangements von Kompositionen Fryderyk Chopins. Die ersten derartigen Interpretationen erschienen noch zu Lebzeiten des Komponisten, die älteste Tonaufnahme stammt aus dem Jahr 1891. Der Autor listet einzelne Umsetzungen auf und achtet dabei auf die Interpreten, die verwendeten Instrumente und die Musikstile. Die Analyse des gesammelten Materials zeigt, dass Chopins Werk ungebrochenes Interesse genießt und dass Transkriptionen seiner Werke einen bedeutenden Beitrag zur Geschichte der polnischen Musikkultur leisten.
subject: Referaty z X Jubileuszowej Ogólnopolskiej Konferencji Fonotek „Gramy Dalej!”
  topic: section
subject: Fryderyk Chopin, Transkription, Tonaufnahmen, Bearbeitung, Improvisation, Jazz
  topic: keywords
creator: Katarzyna Janczewska-Sołomko
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-11-23
publication date: 2025-11-23
starting page: 9
ending page: 22

Exlibrisy polskie w zbiorach Biblioteki Śląskiej. Wystawa: 20 października – 15 listopada 1975 r.
type: item
description: Abstrakt
subject: Z prac Biblioteki Śląskiej
  topic: section
creator: Barbara Gerlich
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-10-29
publication date: 2025-10-29
starting page: 6
ending page: 11

Konferencja Melchior Wańkowicz. Czas, przestrzeń, pamięć (Biblioteka Śląska w Katowicach, 11.12.2024) (PDF 5,17 MB)
type: item
description: Abstrakt
subject: Sprawozdania
  topic: section
creator: Weronika Pawłowicz
rights: Copyright (c) 2025
date: 2025-10-27
publication date: 2025-10-27
starting page: 309
ending page: 318